استفاده از ماهی کوچک Zebrafishبرای غربالگری داروهایی که به کنترل چاقی، دیابت و سایر بیماریها کمک می کند
یک ماهی شفاف کوچک که نور سبز از خود به هنگام تولید گلوکز در کبد تولید می کند به محققین یک گروه بین المللی برای شناسایی ترکیبی که متابولیسم کل بدن را تنظیم میکند و به نظر می رسد از ابتلا به اختلالات متابولیک در موشهای چاق جلوگیری می نماید ، کمک کرد.
دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا نشان دادند که چگونه یک ماهی کوچکتر از یک دانه ی برنج می تواند به غربالگری داروهای کنترل چاقی، دیابت نوع 2 و سایر اختلالات متابولیکی کمک کند.
نتایج این تحقیق در ژورنال Nature chemical Biology منتشر گردید.
این ترکیب جدید از آزمایش 2400 دارو و ترکیب شبه دارویی بروی Zebrafish بدست آمد. این آزمایش برای شناسایی تنظیم کننده های ″متابولیسم ناشتا″(وضعیتی که بیشتر افراد هر روز بعد از عبور کند باقیمانده ی غذاهای دیر هضم از دستگاه گوارش با آ ن روبرو هستند)، طراحی گردید.
متابولیسم ناشتا روشی در بدن می باشد که برای تأمین انرژی بین وعده های غذایی با سوزاندن چربی وسایر منابع ذخیره شده انجام میگردد. در این فرایند آبشاری از واکنش های بدقت تنظیم شده و هماهنگ دخالت دارند که تعدادی از ژنهای مختلف را در بافت به فعالیت وا می دارند و کارهایی مانند سوزاندن چربی را انجام می دهند. در دیابت نوع 2 وسایر اختلالات متابولیک این تعادل دقیق بهم می خورد .
به گفته ی پرفسور Stainer: بدن نمی تواند به اندازه کافی از مواد ذخیره ای برای تولید انرژی استفاده کند و لیپیدها (مولکولهای چربی) به حد سمی در کبد انباشته می شوند.
غربالگری چگونه انجام می شود؟
برخی از غربالگریها با کشت سلول درآزمایشگاه و قرار دادن آنها در معرض داروهای مختلف انجام می گردد. توانایی آزمایش سریع تعداد زیادی از ترکیبات در چند دهه ی گذشته بوسیله ی این نوع غربالگری دانش زیست شناسی را دچار انقلاب عظیمی کرده است.اما جستجو برای داروهایی که فرایندهای بیولوژیکی مانند متابولیسم را تنظیم می کنند و با چندین ارگان و حتی با تعداد زیادی از سلولها در بدن واکنش می دهند، بوسیله ی غربالگری با سلول درمحیط آزمایشگاه امکان پذیر نیست زیرا این سلولها فاقد چنین پیچیدگی هایی هستند.
دانشمندان غالباً از موشها برای آزمایشات ترکیبات دارویی استفاده می کنند اما غربالگری چنین تعداد زیادی از ترکیبات نیاز به هزاران موش دارد که از نظر اخلاقی امکان پذیر نیست و از نظر اقتصادی به صرفه نمی باشد.
دکتر Gutو همکارانش با استفاده از ماهی Zebrafish، راه حل اخلاقی وارزانی را برای حل این مسئله بوجود آوردند ومقاله ی اخیر صحت این روش را تایید میکند.علاوه بر این ازهزاران ترکیبی که تیم به غربالگری آن پرداختند، دو ترکیب بنظر می رسد که تعداد زیادی از ژنهایی را که در حیوانات مسئول سوزاندن چربی هستند به عنوان راهی برای تولید انرژی، فعال می کند.
این پایانی دلخواه برای بسیاری از افراد مبتلا به اختلالات متابولیسمی محسوب می شود آزمایشات بیشتر یکی از این ترکیبات بروی موش نشان داد که این ترکیب می تواند از ابتلا موشهای چاق به اختلالات متابولیکی جلوگیری کند.